کتاب : تجارب فرایند برنامه ریزی شهری (دانلود کتاب)
تالیف: سید محمد مهدی معینی
Experiences of Urban Development planning Processes
انتشارات: مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران ۱۴۰۱
برنامه ریزی شهری تصویرپردازی ذهنی ازشهرمطلوب نیست، بلکه به نوعی مداخله درشهرازطریق تنظیم فضاو فعالیت به منظور بهبود کیفیت زندگی ساکنان آنها است. به اعتقاد جان فریدمن، تفکر برنامه ریزی شهری، فرایندی مبتنی بر روش های علمی و تحلیل منطقی از شهر است. ارتباط بین دانش و عمل برنامه ریزی یا به نوعی، مدیریت موضوع های غیرمنتظره در شهراست. بنابراین، آگاهی و استفاده ازتجارب برنامه ریزی در جهان می تواند کمک مؤثری به تهیه طرح های توسعه شهری و همچنین، پیشبرد برنامه ریزی نماید. از مهمترین و اساسی ترین هدف تدوین این کتاب، شناخت نظریه های مختلف شهرسازی و برنامه ریزی شهری و به کارگیری فرایندهای علمی تهیه طرح های توسعه شهری و لحاظ کردن شرایط تحقق پذیری آنها است که به تجارب جهانی و شناخت رویه های شناخته شده موجود در تهیه طرح های توسعه شهری تکیه شده است.
بیش از نیم قرن از نظام برنامه ریزی و تهیه برنامه های توسعه شهری در کشور می گذرد. این طرحها اسناد هدایت و کنترل نحوه توسعه شهرها هستند. شهر تهران به عنوان الگوی سایر شهرهای ایران تاکنون، تهیه و اجرای سه طرح جامع را در دستور کار خود ثبت کرده است. با وجود اشکالات و دلایل بی شمار ناکارآمدی و عدم تحقق طرح های تهیه شده موجود در کشور که از سوی بسیاری از صاحب نظران مطرح می شود، ولی کمتر به این سوال اساسی پاسخ داده شده است که در صورتی که این طرحها تهیه نمی شدند، شکل شهرهای ما در حال حاضر چگونه می بود؟ بنابراین در این کتاب تلاش شده است به شناخت مبانی نظری و تجارب جهانی در فرآیندهای تهیه طرحهای توسعه شهری پرداخته شود. بدین منظور ضمن برشمردن محتوای نظام برنامه ریزی توسعه شهری در جهان به طور اعم و طرح جامع شهری به طور اخص، بر سه طرح جامع اجرا شده در شهر تهران اشاره شده است. همچنین در تدوین این کتاب تلاش شده است تا به سوالات کلیدی همچون: مبانی نظری برنامه ریزی شهری و شهرسازی در ایران چیست؟ تا کجا می توان از نظریه ها و الگوهای خارجی در برنامه ریزی و توسعه شهری اقتباس کرد؟ دلایل عدم ناکارآمدی و تحقق پذیری طرحهای توسعه شهری ایران چیست؟ یا چرا طرحهای شهری در ایران اجرا نمی شود؟ پاسخ در خور داده شود. البته باید به این نکته نیز اشاره کنم که این کتاب نه تحقیقی جامع و کامل است و نه در پی نظریه پردازی است، بلکه راهنمای ساده و عملی از چگونگی فرآیندهای برنامه ریزی تهیه طرحهای توسعه شهری در ایران و تجارب جهانی در این زمینه است که امید است با کمک دیگران اصلاح و کامل شود.
کتاب پیش رو در ۳ بخش و ۱۰ فصل و در ۴۳۳ صفحه شامل کلیات، مصادیق و محصول، و تجارب برنامه ریزی شهری در ایران و جهان به به شرح ذیل به رشته تحریر درآمده است و اخیرا به همت مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران انتشار یافته است. جا دارد از این مرکز که در سالهای اخیر با انتشارات مجموعه کتابهای با ارزش ترجمه و تالیف در زمینه مدیریت، برنامه ریزی شهری، حمل و نقل و محیط زیست شهری همت والایی به خرج می دهد کمال تشکر و سپاس را بنمایم.
حملونقل و کاربری زمین؛ پیوند فراموششدهٔ برنامهریزی شهری
این پست مستقل، استدلال فصل دهم را به زبان امروز بازخوانی میکند و نشان میدهد چرا جدایی تصمیمهای حملونقل، تراکم، مسکن، پارکینگ و خدمات شهری به سفرهای طولانیتر، وابستگی بیشتر به خودرو و نابرابری دسترسی میانجامد.
